Kolorowe opakowanie, znana marka czy informacja o przeznaczeniu dla konkretnego wieku nie wystarczają, aby ocenić zabawkę. Rodzic powinien zwrócić uwagę przede wszystkim na oznakowanie CE, dane producenta lub importera, ostrzeżenia oraz informacje pozwalające zidentyfikować produkt. Jakie certyfikaty powinny mieć zabawki dla dzieci? W praktyce najważniejsze jest obowiązkowe oznakowanie CE, natomiast różnego rodzaju dobrowolne certyfikaty mogą stanowić dodatkową informację o materiale, procesie produkcji albo wynikach badań.
Jakie certyfikaty powinny mieć zabawki dla dzieci?
W przypadku zabawek sprzedawanych na rynku Unii Europejskiej najważniejszym oznaczeniem jest CE. Producent, umieszczając je na zabawce, deklaruje zgodność produktu z wymaganiami mającymi zastosowanie do danego wyrobu. Znak powinien być widoczny, czytelny i trwały.
Trzeba jednak od razu wyjaśnić ważną kwestię: CE nie jest typowym certyfikatem przyznawanym każdej zabawce przez niezależną organizację. Jest oznakowaniem zgodności, za które odpowiada producent po przeprowadzeniu wymaganej oceny zgodności.
Na produkcie mogą znajdować się także dodatkowe oznaczenia, takie jak FSC przy zabawkach drewnianych lub papierowych. Dotyczą one jednak innych właściwości. FSC informuje o pochodzeniu materiału drzewnego, a nie o tym, że zabawka jako całość jest bezpieczna dla dziecka, dlatego zamiast poszukiwać jednego magicznego atestu, warto sprawdzić kilka elementów jednocześnie.
Co oznacza znak CE na zabawce?
CE jest jednym z pierwszych oznaczeń, na które należy spojrzeć podczas zakupu. W przypadku zabawki wprowadzanej na rynek UE producent powinien umieścić je zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Oznaczenie informuje, że producent deklaruje zgodność zabawki z wymaganiami dotyczącymi między innymi bezpieczeństwa mechanicznego, fizycznego i chemicznego, w zakresie mającym zastosowanie do konkretnego produktu.
Nie należy jednak myśleć o CE jak o znaku jakości premium. Nie oznacza ono, że jedna zabawka jest trwalsza, lepiej wykonana lub bardziej rozwijająca od innej. CE dotyczy przede wszystkim zgodności z wymaganiami prawnymi, a nie oceny atrakcyjności czy jakości wykonania produktu.
Czy każda zabawka musi mieć CE?
Jeżeli produkt jest zabawką w rozumieniu obowiązujących przepisów i jest legalnie wprowadzany na rynek Unii Europejskiej, powinien posiadać oznakowanie CE. Brak CE na produkcie, który bez wątpienia jest zabawką, powinien więc wzbudzić ostrożność.
Warto jednak pamiętać, że nie każdy produkt używany przez dziecko jest formalnie zabawką. Niektóre artykuły sportowe, kolekcjonerskie, dekoracyjne lub elektroniczne mogą podlegać innym zasadom.
Jeżeli kupujemy zwykłe klocki, lalkę, samochodzik, grzechotkę czy zestaw do zabawy, oznakowanie CE powinno być standardem.
Jak sprawdzić czy zabawka ma atest?
Jak sprawdzić czy zabawka ma atest? W pierwszej kolejności należy obejrzeć sam produkt, jego opakowanie i dołączoną dokumentację. W potocznym języku atestem nazywa się wiele różnych oznaczeń, ale przy zabawkach najważniejsze jest sprawdzenie CE oraz informacji wymaganych od producenta.
Na zabawce lub opakowaniu powinny znajdować się dane pozwalające zidentyfikować producenta, a w odpowiednich przypadkach również importera. Powinno być także możliwe rozpoznanie konkretnego produktu, na przykład poprzez numer modelu, partii lub inne oznaczenie identyfikacyjne.
Jeżeli zabawka wymaga ostrzeżenia dotyczącego wieku lub sposobu użytkowania, takie informacje również powinny być dostępne. UOKiK wskazuje ponadto, że instrukcje i ostrzeżenia przeznaczone dla polskiego konsumenta powinny być podane w języku polskim. Sam napis produkt posiada atesty bez wskazania, czego właściwie dotyczy badanie lub certyfikat, niewiele mówi.
Czy CE oznacza, że zabawka została przebadana w laboratorium?
Nie zawsze należy to rozumieć w ten sposób. Sposób przeprowadzenia oceny zgodności zależy od konkretnego produktu i zastosowanej procedury.
Producent jest odpowiedzialny za ocenę bezpieczeństwa i przygotowanie odpowiedniej dokumentacji przed wprowadzeniem zabawki do sprzedaży.
W praktyce do oceny stosowane są normy techniczne i badania odnoszące się do właściwości zabawki. Nie oznacza to jednak, że każda zabawka z CE otrzymała osobny certyfikat wydany przez urząd państwowy. Dlatego stwierdzenie ma CE, więc urząd ją zatwierdził byłoby nieprawidłowe.
Co to jest norma EN 71?
Przy zabawkach często pojawia się oznaczenie EN 71. Jest to seria europejskich norm dotyczących bezpieczeństwa zabawek. Poszczególne części odnoszą się do różnych zagrożeń. EN 71-1 obejmuje między innymi określone właściwości mechaniczne i fizyczne. EN 71-2 dotyczy palności, natomiast EN 71-3 odnosi się do migracji określonych pierwiastków.
Nie każda część normy ma zastosowanie do każdego produktu. Inne zagrożenia występują w pluszowej zabawce dla niemowlęcia, inne w zestawie chemicznym, a jeszcze inne w hulajnodze będącej zabawką. Informacja o zgodności z EN 71 może być istotna, ale nadal trzeba patrzeć na produkt jako całość.
Czy EN 71 jest certyfikatem?
Nie w takim znaczeniu jak dobrowolny znak przyznawany przez organizację certyfikującą. EN 71 to seria norm określających metody i wymagania wykorzystywane przy ocenie bezpieczeństwa zabawek, dlatego określenie certyfikat EN 71 jest często stosowane potocznie, choć bardziej precyzyjne byłoby mówienie o badaniu lub zgodności z określonymi częściami normy.
Jeżeli sprzedawca powołuje się na badania EN 71, można zapytać, jakiej części normy dotyczą oraz czy odnoszą się do konkretnego oferowanego produktu. Ma to znaczenie szczególnie przy zakupach od mało znanych sprzedawców lub bezpośrednio od producentów.
Jakie informacje powinny znajdować się na zabawce?
Poza CE należy zwrócić uwagę na dane podmiotu odpowiedzialnego za produkt. UOKiK wskazuje między innymi na nazwę i adres producenta, a w odpowiednich sytuacjach także dane importera.
Produkt powinien również posiadać informacje pozwalające na jego identyfikację. Bardzo ważne są ostrzeżenia. Jeżeli zabawka nie jest odpowiednia dla dzieci poniżej 3 lat z przyczyn bezpieczeństwa, producent może zastosować odpowiednie ostrzeżenie tekstowe lub graficzne wraz z informacją o konkretnym zagrożeniu.
W zależności od rodzaju produktu konieczna może być także instrukcja użytkowania.
Co oznacza symbol 0-3 na zabawce?
Przekreślony symbol przedstawiający dziecko oraz oznaczenie 0-3 informuje, że zabawka nie jest odpowiednia dla dzieci poniżej 36. miesiąca życia.
Nie oznacza to po prostu, że maluch może się nią nudzić. Ostrzeżenie powinno wynikać z konkretnego zagrożenia, na przykład obecności małych elementów mogących powodować zadławienie.
Obok ostrzeżenia lub w dokumentacji powinna znajdować się informacja wyjaśniająca powód ograniczenia.
Nie powinno się ignorować takiego oznaczenia tylko dlatego, że dziecko wydaje się bardziej rozwinięte niż jego rówieśnicy. Ostrzeżenie dotyczy bezpieczeństwa, a nie poziomu umiejętności.
Czy zabawki dla dzieci do 3 lat mają większe wymagania?
Najmłodsze dzieci są szczególnie narażone na określone zagrożenia, ponieważ wkładają przedmioty do ust i nie potrafią samodzielnie oceniać ryzyka, dlatego zabawka przeznaczona dla malucha nie powinna zawierać łatwo odłączających się małych elementów, które mogą zostać połknięte lub dostać się do dróg oddechowych.
Istotne są również sznurki, ostre krawędzie, końcówki i elementy mogące uwięzić palce. W zabawkach z bateriami szczególnie ważne jest zabezpieczenie dostępu do ogniw, zwłaszcza niewielkich baterii guzikowych. UOKiK zaleca sprawdzanie, czy dziecko nie może samodzielnie otworzyć komory baterii.
Jak sprawdzić bezpieczeństwo zabawki przed zakupem?
Najpierw warto dokładnie obejrzeć produkt. Nawet prawidłowo oznakowana zabawka nie powinna mieć widocznych ostrych krawędzi, luźnych elementów czy pęknięć.
Przy pluszakach można delikatnie sprawdzić, czy oczy, nos i inne elementy są solidnie przymocowane. Wypełnienie nie powinno wydostawać się przez szwy.
Przy zabawkach drewnianych trzeba zwrócić uwagę na drzazgi, pęknięcia oraz sposób mocowania niewielkich części. Przy zabawkach mechanicznych warto sprawdzić miejsca, w których dziecko mogłoby przyciąć palce.
Czy FSC jest certyfikatem bezpieczeństwa zabawki?
FSC dotyczy przede wszystkim pochodzenia drewna i innych materiałów pochodzenia leśnego. Drewniane klocki mogą mieć jednocześnie CE oraz FSC. Pierwsze oznaczenie odnosi się do zgodności zabawki z właściwymi wymaganiami, natomiast drugie informuje o materiale drzewnym objętym systemem certyfikacji.
FSC może być wartościową informacją dla rodzica zainteresowanego odpowiedzialnym pochodzeniem surowca. Nie zastępuje jednak oceny bezpieczeństwa zabawki i nie oznacza automatycznie, że farba, klej czy konstrukcja całego produktu zostały ocenione w ramach FSC.
Czy warto zwracać uwagę na certyfikat FSC przy zabawkach drewnianych?
Tak, jeśli znaczenie ma dla nas pochodzenie wykorzystywanego drewna. Na produktach można spotkać między innymi oznaczenia FSC 100%, FSC Mix oraz FSC Recycled. Poszczególne warianty mówią o rodzaju materiału objętego systemem.
Nie należy jednak wybierać zabawki wyłącznie dlatego, że ma FSC. Najpierw trzeba upewnić się, że jest właściwie oznakowana jako zabawka i odpowiednia dla wieku dziecka. Certyfikat drewna jest dodatkowym kryterium.
Czy OEKO-TEX ma znaczenie przy pluszakach?
OEKO-TEX STANDARD 100 można spotkać na tekstyliach, dlatego może pojawić się również przy materiałach wykorzystywanych w produktach dziecięcych.
Oznaczenie wiąże się z badaniem wyrobów tekstylnych pod kątem określonych substancji. Nie zastępuje jednak CE, jeżeli cały produkt jest zabawką.
Pluszowy miś może więc być wykonany z certyfikowanego materiału tekstylnego, ale nadal podlega wymaganiom dotyczącym bezpieczeństwa zabawek jako gotowy produkt.
Czy oznaczenie BPA free jest certyfikatem?
Napis BPA free oznacza deklarację dotyczącą braku bisfenolu A w określonym materiale lub produkcie, ale sam w sobie nie jest uniwersalnym certyfikatem bezpieczeństwa zabawki.
Podobnie należy traktować określenia nietoksyczny, eko czy naturalny. Ich znaczenie zależy od tego, czego konkretnie dotyczą i na jakiej podstawie zostały użyte. Nie powinny zastępować wymaganych oznaczeń oraz danych producenta.
Im bardziej ogólne jest hasło marketingowe, tym ostrożniej warto je interpretować.
Czy zabawka bez certyfikatu FSC albo OEKO-TEX jest niebezpieczna?
Są to dobrowolne oznaczenia dotyczące określonych cech materiałów lub procesów. Zabawka może być całkowicie legalna i bezpieczna bez FSC czy OEKO-TEX.
Znacznie bardziej niepokojący jest brak obowiązkowego CE, brak danych producenta lub importera albo brak wymaganych ostrzeżeń. Warto więc odróżniać wymagania prawne od dodatkowych certyfikatów wykorzystywanych przez producentów.
Czy drewniane zabawki są bezpieczniejsze od plastikowych?
Nie można tego stwierdzić wyłącznie na podstawie materiału. Drewniana zabawka może mieć ostre krawędzie, drzazgi albo łatwo odrywające się części. Plastikowa może być natomiast prawidłowo zaprojektowana i spełniać wymagania bezpieczeństwa.
Znaczenie mają również farby, lakiery, konstrukcja produktu oraz jego przeznaczenie wiekowe. Materiał może być jednym z kryteriów zakupu, ale nie powinien zastępować oceny całej zabawki.
Jak sprawdzić zabawkę kupowaną online?
Przy zakupie stacjonarnym można obejrzeć całe opakowanie przed zapłatą. W sprzedaży online jest to trudniejsze, dlatego szczególnie ważne są informacje zawarte w ofercie.
Warto sprawdzić producenta, podmiot odpowiedzialny za produkt, oznaczenia, przeznaczenie wiekowe i ostrzeżenia.
Podejrzane powinny być oferty, w których brakuje podstawowych informacji o pochodzeniu produktu, a sprzedawca ogranicza opis do kilku zdjęć i ogólnych haseł.
Bardzo niska cena również powinna skłonić do dokładniejszego sprawdzenia produktu, zwłaszcza gdy sprzedawca jest trudny do zidentyfikowania.
Czy zabawki z marketplace są bezpieczne?
Samo miejsce zakupu nie przesądza o bezpieczeństwie. Na dużych platformach można znaleźć produkty renomowanych producentów, ale również towary oferowane przez podmioty spoza Unii Europejskiej. Warto więc zwracać uwagę nie tylko na logo platformy, ale na konkretną ofertę i sprzedawcę.
Trzeba sprawdzić, czy podano wymagane informacje o produkcie, ostrzeżenia i dane podmiotów odpowiedzialnych. Jeżeli opis jest bardzo ubogi, fotografie pokazują inne oznaczenia niż opis, a sprzedawca nie potrafi odpowiedzieć na pytanie o producenta, bezpieczniej poszukać innej oferty.
Czy można ufać samemu znakowi CE?
Znak CE jest wymagany, ale jego obecność nie zwalnia konsumenta z podstawowej ostrożności.
Zdarzają się produkty oznaczone nieprawidłowo albo takie, które mimo deklaracji producenta nie spełniają wszystkich wymagań, dlatego warto zwracać uwagę również na jakość wykonania, ostrzeżenia oraz dane producenta.
Jeżeli zabawka wygląda podejrzanie, ma intensywny chemiczny zapach, łatwo odpadają z niej elementy albo brakuje podstawowych informacji, samo logo CE nie powinno kończyć oceny.
Jak sprawdzić, czy zabawka została wycofana ze sprzedaży?
Organy nadzoru rynku publikują informacje o produktach, które mogą stwarzać zagrożenie.
Jeżeli rodzic ma wątpliwości dotyczące konkretnej zabawki, szczególnie kupionej od mało znanego producenta, może sprawdzić komunikaty dotyczące produktów niebezpiecznych.
Warto zwracać uwagę także na informacje przekazywane przez producenta lub sprzedawcę o akcjach wycofywania produktów.
Jeśli konkretna seria została objęta taką akcją, należy stosować się do instrukcji dotyczących zwrotu lub zaprzestania użytkowania.
Czy certyfikat gwarantuje, że zabawka nigdy się nie zepsuje?
Nie. Certyfikaty i oznaczenia odnoszą się do konkretnych wymagań, a nie do niezniszczalności produktu.
Zabawka może z czasem ulec zużyciu. Plastik może pęknąć, śruba się poluzować, a szew w pluszaku rozerwać, dlatego rzeczy używane przez małe dzieci warto regularnie oglądać.
Produkt, który był bezpieczny w dniu zakupu, po poważnym uszkodzeniu może zacząć stwarzać zagrożenie.
Jak oceniać używane zabawki?
W przypadku używanego produktu oznaczenia pozostają ważne, ale równie istotny jest aktualny stan. Trzeba sprawdzić, czy wszystkie elementy są kompletne, nic się nie odrywa i nie pojawiły się ostre krawędzie.
W zabawkach na baterie trzeba skontrolować komorę zasilania i upewnić się, że nie ma śladów wycieku. Przy bardzo starych zabawkach należy pamiętać, że mogły zostać wyprodukowane według innych wymagań niż produkty sprzedawane obecnie.
Co sprawdzić przy zabawkach na baterie?
Przede wszystkim dziecko nie powinno mieć łatwego dostępu do baterii, szczególnie guzikowych. Są one wyjątkowo niebezpieczne po połknięciu.
Pokrywa komory powinna być odpowiednio zabezpieczona. W zależności od konstrukcji może wymagać narzędzia albo określonego sposobu otwierania niedostępnego dla małego dziecka.
Trzeba również sprawdzać stan przewodów, ładowarek i innych elementów elektrycznych. Uszkodzonej zabawki elektrycznej nie powinno się dalej przekazywać dziecku tylko dlatego, że urządzenie nadal działa.
Jak wybierać zabawki dla niemowlaka?
W przypadku najmłodszych dzieci szczególne znaczenie ma brak małych, łatwo odłączających się części. Zabawka powinna być dostosowana do wieku i sposobu, w jaki niemowlę będzie z niej korzystało. Trzeba zakładać, że produkt prędzej czy później trafi do ust.
Należy uważać na długie sznurki, luźne elementy, dostępne baterie i ostre zakończenia. Jeżeli zabawka wydaje dźwięki, warto również ocenić ich głośność, szczególnie gdy urządzenie podczas zabawy może znajdować się blisko uszu dziecka.
Co powinno wzbudzić podejrzenia podczas zakupu zabawki?
Pierwszym sygnałem ostrzegawczym jest brak CE na produkcie, który ewidentnie jest zabawką.
Niepokojący jest także brak informacji o producencie lub podmiocie odpowiedzialnym za towar. Ostrożność warto zachować przy produktach bez instrukcji w języku polskim, gdy jest ona potrzebna do bezpiecznego korzystania.
Podejrzenia powinny wzbudzić również bardzo słabe wykonanie, odpadające części, ostre krawędzie oraz łatwo dostępne baterie.
Nie warto usprawiedliwiać takich wad niską ceną. W przypadku produktu przeznaczonego dla dziecka oszczędność kilkunastu złotych nie powinna oznaczać akceptowania widocznego ryzyka.
Jak odróżnić obowiązkowe oznaczenia od dodatkowych certyfikatów?
Najłatwiej zapamiętać, że dla typowej zabawki sprzedawanej w UE podstawą jest CE oraz prawidłowe oznakowanie produktu. Trzeba również zwrócić uwagę na dane producenta, identyfikację zabawki i wymagane ostrzeżenia.
FSC, OEKO-TEX czy podobne znaki mogą dostarczać dodatkowych informacji, ale dotyczą konkretnych właściwości materiałów albo sposobu produkcji. Nie zastępują one wymagań dotyczących bezpieczeństwa zabawki jako całości.
Najbardziej rozsądny wybór polega więc na sprawdzeniu zarówno formalnego oznakowania, jak i fizycznego wykonania produktu.
Jakie oznaczenia na zabawkach warto sprawdzić przed zakupem?
Przede wszystkim należy znaleźć znak CE, dane pozwalające określić producenta lub inny odpowiedzialny podmiot, informacje identyfikujące produkt oraz odpowiednie ostrzeżenia. Przy zabawkach wymagających instrukcji powinna być ona dostępna w języku polskim.
W dalszej kolejności można zainteresować się dodatkowymi oznaczeniami. FSC może być przydatne przy produktach drewnianych, a certyfikaty związane z tekstyliami mogą dostarczyć dodatkowych informacji przy zabawkach wykonanych z materiałów.
Sam zestaw symboli na pudełku nie powinien jednak zastępować zdrowego rozsądku. Dobra zabawka musi być przede wszystkim odpowiednia do wieku dziecka, solidnie wykonana, pozbawiona niebezpiecznych elementów i prawidłowo oznakowana. To połączenie tych cech, a nie liczba kolorowych certyfikatów na opakowaniu, daje rodzicowi najbardziej użyteczną informację podczas zakupów.
Źródło: www.fitandfashion.pl
